Archiwum

Restytucja państwa prawa

Restytucja Państwa Prawa - trójpodział władzy, funkcjonowanie sądownictwa i prokuratury.

Jacek Szymanderski, Długi Stół

Na podstawie dostarczonych materiałów możemy sformułować dość dokładne wymagania programowe wobec partii politycznych. Nasze wymagania programowe kierujemy do partii opozycyjnych stojących na gruncie konstytucji z 1997 roku i przyjętych traktatów i umów międzynarodowych. Musimy domagać się, by partie ubiegające się o zwycięstwo wyborcze, sformułowały swoje szczegółowe programy przed wyborami. W zakresie restytucji państwa prawa można - na podstawie nadesłanych materiałów – sformułować następujące postulaty odnośnie partyjnych programów politycznych:

Państwo prawa jest wartością autoteliczną. Tylko państwo prawa może być państwem suwerennym. Takiego rozumienia suwerenności oczekujemy w programach partii.

  1. Podstawą jest odbudowa sądownictwa konstytucyjnego. Padają różne propozycje albo odbudować trybunał albo powołać odpowiednią izbę SN. Dla nas ważne jest, aby w programach partii demokratycznych zostało to jasno określone przed wyborami.
  2. Trójpodział władzy jest instytucją prawa konstytucyjnego zapewniającą istnienie państwa prawa. Konstytucja z 1997 zapewnia niezależność władzy sądowniczej. Natomiast obecna sytuacja - doświadczenie rządów PIS skłania ruchy obywatelskie do żądania od polityków wyraźnego oddzielenia również władzy ustawodawczej od władzy wykonawczej.
  3. Posłowie nie mogą łączyć mandatu poselskiego z funkcjami w organach wykonawczych i w innych centralnych urzędach państwa i administracji publicznej. Poseł nie może także pełnić żadnej funkcji związanej z zarządzaniem majątkiem publicznym, a także uczestniczyć we władzach spółek korporacyjnych w czasie sprawowania kadencji i przez dwa lata po jej zakończeniu.
  4. Ordynacja wyborcza ma zapewnić większą reprezentatywność. Osłabić rolę lidera partii w przygotowywaniu list. Zwiększyć wpływ obywateli na proces wyłaniania kandydatów. Zapewnić to można na różne sposoby. Partie przed wyborami muszą mieć opracowane szczegółowe programy w tej sprawie, a komisja programowa ruchów obywatelskich musi być gotowa do ich oceny, oczywiście w pełnej łączności z tymi ruchami.
  5. Ważną sprawą jest niezależność tak zwanej czwartej władzy, czyli mediów. Sprawa mediów jest szczegółowa. Ruchy obywatelskie powinny przyjąć tylko założenia ogólne jako cele, które można osiągnąć w różny sposób, natomiast partie przed wyborami powinny przygotować odpowiednie programy zapewniające spełnienie tych warunków.
  6. Żadna religia i ideologia nie może być propagowana przy użyciu pieniędzy publicznych. [wynika to z zasady, że suwerenne liberalne państwo nie promuje żadnej ideologii ani religii.  W tym rozumieniu państwo nie prowadzi również żadnej polityki historycznej].
  7. Państwo ma zapewnić warunki uczciwej konkurencji wszystkim mediom
  8. Państwo może nałożyć ograniczenia na wolność słowa, ale muszą to być ograniczenia konstytucyjne zgodne z kartą praw podstawowych. Ograniczenie takie dotyczy zwłaszcza zachowań werbalnych, mogących być uznane za podżeganie albo przygotowanie przestępstwa.
  9. Istnienie mediów publicznych finansowanych przez państwo musi być uzasadnione wykonywaniem ustawowych obowiązków, a nie misją, która z natury rzeczy musi być ideologiczna.
  10. Istnieje pełna swoboda nadawców radiowych i TV oraz wypowiedzi w Internecie z wyjątkami wspomnianymi wyżej.

Jak ruchy obywatelskie mogą działać na rzecz państwa prawa:

Teraz – w czasie kampanii wyborczej:

Częściowo skuteczna okazała się walka o sądy. Ogromne poparcie społeczne dodało sił wiernym swemu powołaniu prawnikom. Obecnie najważniejsza jest koordynacja akcji i wydarzeń w całej Polsce. Poszczególne wydarzenia o określonym celu (np. protest przeciwko naruszaniu Konstytucji, łamanie praw kobiet, poparcie dla niezawisłych sądów, przeciwko neofaszyzmowi etc.) powinny być organizowane przez wszystkie organizacje KORD w tym samym czasie w całym kraju. Postuluję powołanie w tym celu organu koordynacyjnego, któremu organizacje zobowiązałyby się podporządkować. Cel: likwidacja rozproszenia akcji i wydarzeń, chaosu protestów.

Nie jest rolą ruchów obywatelskich rozważanie prawno-politycznych kroków, jakie pragnąca odbudować demokratyczne państwo prawne władza będzie musiała podjąć. Dla nas jest ważne, by ta sprawa została jasno określona, by opozycja nie miała pustych szuflad, ale była autentycznie przygotowana do odbudowy instytucji państwa po PIS. To jest najważniejsza sprawa i jako społeczeństwo obywatelskie chcemy móc ocenić ten program jeszcze w czasie kampanii wyborczej. lsdpriority71

NR KONTA: NRB PARIBAS 50 1600 1462 1885 9412 6000 0001